Christiaan Lam – over de dagelijkse avonturen van een mobiele manager
Random header image... Refresh for more!

Voorspelbaar irrationeel gedrag & leiderschap

C6184319-8AA3-427E-BE48-D8740A02D062.jpgIk mag in de auto altijd graag luisteren naar de TED (Technology, Entertainment en Design) Talks, over het algemeen inspirerende presentaties waarbij slides zelden voorkomen en je, door alleen maar te luisteren, de boodschap overduidelijk kan volgen. Ik vind TED Talks buitengewoon boeiend, maar soms kom je echt een pareltje tegen: “Are we in control of our own decision?”.

Zo luisterde ik vandaag naar deze presentatie van Dan Ariely, een gedragsecononoom en schrijver van het boek Predictably Irrational (and sometimes shocking). Eerder had ik al een boeiende presentatie van het gezien over de onze matige morele code, en was geïnteresseerd door zijn opvattingen dat we vaak dingen doen omdat we ze zo nu eenmaal gewend zijn om doen en niet omdat er een bepaalde rede of logica achter zin.

In de presentatie gaat Dan in op het feit dat we vaak (of eigen altijd als je naar zijn bevindingen kijkt) irrationele beslissingen nemen. En dan kijk je opeens heel anders naar de opt-in of opt-out vakjes die je op de vele formulieren moet invullen. Door hele simpele handelingen als het inverteren van de vraagstelling (“Kruis dit vakje aan als je dit bericht niet wilt ontvangen”), de standaard selectie zodanig maken dat de voor jou ideale oplossing er uit rolt (het blijkt dat mensen namelijk de moeite niet (willen) nemen om te kiezen) of het beïnvloeden van een keuze door het invoegen van een extra, vergelijkbare maar minder aantrekkelijke, oplossing aan het keuze pallet toe te voegen. Het beïnvloeden van de uitkomst blijkt een fluitje van een cent te zijn!

De grap is dat je eigen irrationele gedachtegang de gehele presentatie loopt te verkondingen: nee, dat geloof ik niet. Dat werkt nooit! Maar de statistieken wijzen echt (overtuigend!) iets anders uit. Optische illusies kennen we natuurlijk al langer, maar dezelfde irrationele gedachten blijken dus ook bij beslissingspatronen een essentiële rol te spelen. En daarmee kiezen we dus ook niet op basis van rationaliteit.

Waarom ik dit zo’n interessante presentatie vindt is vanwege de toevoeging van ‘predictably’ of ‘voorspelbaar’. Het is gewoon bekend hoe de irrationaliteit van (groepen) mensen werkt. En daarmee kan dit een interessant instrument worden voor met name complexe veranderingsprojecten en interim managers, want het blijft natuurlijk de vraag of het, op basis van deze technieken, sturen van groepen en processen ethische en moreel verantwoord is. Je maakt immers gebruik / misbruik van de irrationaliteit van degene die je mee wilt krijgen in een bepaalde richting. Maar in het slechtste geval wapen je jezelf tegen anderen die niet schuwen deze technieken toe te passen.

Als één politieke partij deze presentatie onder ogen krijgt, kan de uitslag van de verkiezingen nog wel eens een verrassende uitkomst krijgen.

0 comments

There are no comments yet...

Kick things off by filling out the form below.

Leave a Comment